Żywność potencjalnie uczulająca w żywieniu niemowląt

Redaktor(-rzy) A. Stolarczyk, K. Szott Standardy Medyczne 2012

Podsumowanie

Żywienie niemowląt jest tematem wielu prac i badań naukowych, w których poszukiwana jest zależność pomiędzy sposobem żywienia w 1. r.ż. a rozwojem chorób dietozależnych w późniejszym wieku1. Stosunkowo niewiele jest dostępnych informacji na temat wprowadzania żywności potencjalnie alergizującej do diety niemowląt w 1. r.ż., choć wydaje się, że częstość manifestacji alergii u dzieci w krajach rozwiniętych rośnie. Według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia niemowlęta powinny być wyłącznie karmione piersią przez 6 pierwszych mies. życia, natomiast nie ma szczegółowych zaleceń co do czasu wprowadzania posiłków uzupełniających, spośród których część oceniana jest jako potencjalnie alergizująca (mleko krowie, produkty glutenowe, orzechy, soja, jajka, ryby). Wiadomo, że około 6. m.ż. mleko przestaje być dla niemowlęcia wystarczające do prawidłowego rozwoju. We wszystkich krajach, biorących udział w omawianym dalej badaniu, istnieją modele oraz schematy żywienia niemowląt, określające, w jakim wieku należy wprowadzać poszczególne produkty do diety, w tym produkty potencjalnie alergizujące, natomiast niewiele jest publikacji dotyczących wpływu wcześniejszego ich wprowadzania na rozwój alergii. Badania, dotyczące ochronnego wpływu karmienia piersią na rozwój chorób atopowych, także są niejednoznaczne. Według stanowiska Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii Klinicznej najbardziej skuteczną metodą zapobiegania rozwojowi chorób atopowych – nawet u niemowląt z grup wysokiego ryzyka – jest wyłączne karmienie piersią do 6. m.ż., a co najmniej do ukończenia 4. m.ż. Z kolei Komitet Żywienia ESPGHAN uznał, że nie ma przekonujących dowodów naukowych na to, że wyłączne karmienie piersią przez pierwsze pół roku życia zmniejsza ryzyko wystąpienia alergii w późniejszym wieku. Omawiany artykuł opisuje praktyki wprowadzania rodzicom zaleceń dotyczących wprowadzania żywności uzupełniającej do diety niemowląt. Na początku badania zbierano wywiad, dotyczący m.in. alergii i chorób atopowych, rozpoznanych u nich w ciągu całego życia. W sumie analizą objęto 1368 dzieci (82%), które miały spisany co najmniej jeden dzień z 3‑dniowego dzienniczka żywieniowego w wieku od 1 do 9 m.ż. oraz w wieku 12 m.ż. Uzyskane w badaniu dane były wprowadzane do programu komputerowego NutrCalc, skąd przeniesiono je do Centralnej Bazy Danych (RDE). Jako pokarmy alergizujące zdefiniowano: produkty zawierające gluten, mleko (w tym mleko krowie oraz wszystkie przetwory z mleka krowiego, a także mleko kozie, owcze oraz ich produkty), jaja, soję (w tym wszystkie produkty zawierające soję – także olej sojowy i tofu), ryby oraz orzechy. Analizy dokonano osobno dla grupy niemowląt karmionych piersią i grupy niemowląt karmionych sztucznie za pomocą programów: Stata9,2, SPSS 16,0 oraz Excel.